మా ఊరి మాటల సద్ది మూట (3)

మూడవ ముక్క: మేనిముక్కలు(శరీరభాగాలు)

ఈ వేళ మన ఒంటిలోని ముక్కలను మా ఊరిలో ఏమంటారో తెలుసుకుందాము. నేను ఈ వేళ ముచ్చటకి పెట్టిన పేరు మొదటిసారి చూడగానే ఏదోలా అనిపించవచ్చు. తరచి చూస్తే అందులో  తప్పేమీ లేదని తెల్లమవుతుంది. ఎందుకంటే, మేను అనగా శరీరము మరియు ముక్క అనగా భాగము. కాకపొతే, శరీరభాగాలు అన్న మాటకు మనము అలవాటు పడ్డామంతే. ఇంకా చెప్పాలంటే, పేరు  తెలుగులో ఉంది, సంస్కృతములో కాకుండా.

ఇక అసలు ముచ్చటకు వస్తే,
మా.ఊ.మా.:           English 
తలకాయ/తల/నెత్తి      head
పుర్రె                         skull

కపాలము అని దీన్నే సంస్కృతంలో అంటారు.         

తలెంటికలు/ జుట్టు    hair on head

తలెంటికలు=తల+ఎంటికలు(తల వెంట్రుకలు)

ఎవరైనా తల గీయుంచుకుంటే, ఆ వెంట్రుకలు లేని తలను 'బోడగుండు/బోడిగుండు' లేదా 'బోడనెత్తి' అంటారు.

మాడ                        scalp

తలమీద వెంట్రుకలు మొలిచే తోలు(చర్మము)ను అలా పిలుస్తారు.

కనిగంత

కనుబొమ్మ మీదుగా చెవుల వైపు ప్రయాణం చేస్తే తగిలే గుంట(గుంత)లాంటి ముక్క. ఈ భాగాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలంటారు. ఇక్కడ ఏదైనా గుచ్చుకుంటే మెదడులోకి తేలికగా దిగే ప్రమాదకరమైన చోటు.

మొకము/మొకం/మొగం  face

ముఖము అన్న సంస్కృత మాటకు తెలుగు పలుకు చేరిందంతే.

నుదురు/నొసట/నొసలు forehead
కండ్లు/కళ్ళు                 eyes
కనుబొమ్మలు              eyebrows

కంటి పైనున్న వెంట్రుకలుగల ముక్క 

కనురెప్పలు                pupils
కంటిగుడ్డు/కనుగుడ్డు     eyeball

కంటిలోపలి గుడ్డు 

కనుగుంట

కన్ను ఉండడానికి వీలుగా చోటిచ్చే పుర్రెలోని గుంత(గుంత)

ముక్కు                     nose
ముక్కుదూలం

ముక్కుకి ఆనుగా ఉన్న ఎముకను ఇళ్ళ పిలుస్తారు. ఇంటికి దూలము ఎలాగో ముక్కుకి ఇది అలాగ అని.

మీసం/మీసాలు           mustache

మీసములోని వెంట్రుకలను మీసాలు అంటారు. కాని ఆ వెంట్రుకల గుంపునంతటినీ మీసముగా అనుకుంటే మీసాలు అన్న మాట దానికి పలుపలుకు(బహువచనము) అవుతుంది. కానీ ఇక్కడ వాడేది ఆ తెల్లములో కాదు.

పెదెం,పెదం,పెదాలు      lip
పైపెదం/పైపెదెం           lower lip
కిందిపెదం /కిందిపెదెం   upper lip
నోరు/మూతి              mouth
దవడ                        jaw
పైదవడ
కిందిదవడ
చిగుళ్ళు                    gums
పండ్లు/పళ్ళు               teeth

ముందరిపళ్ళు , కోరపళ్ళు, దవడపళ్ళు

అంగిలి  

నోటి లోపల వంకర తిరిగి ఉన్న పైముక్క

నాలికె/నాలిక             tongue
కొండనాలికె/కొండనాలిక

నోటి లోపల కొండెక్కి కూర్చున్నట్టుండే చిన్న నాలుక. అందుకే కొండ నాలిక అన్నారేమో.

గడ్డం                       beard and chin

కనుబొమలు కాకుండా ముఖంలో ఉండే వెంత్రుకలనూ, పెదవుల కింద ఉండే ఎముకనూ రెంటినీ ఈ పేరుతోనే పిలుస్తారు. 

చెవులు                      ears 

బుగ్గలు                      cheeks
గొంతు/మెడకాయ/మెడ/కుతిక/సరం neck

ఈ మాటలన్నిటినీ ఆ ఒక్క మేనిముక్కను పిలువడానికి వాడతారు. గొంతు అన్న మాట  నిజానికి రెండు తెల్లములను కలిగియున్నది. ఒకటి  ఒంట్లోని ఒక మేనిముక్కనూ, రెండవదిగా ఆ ముక్కలోంచి వచ్చే చప్పుడు(శబ్దము). కుతిక అనే మాటను మన పుస్తకాల్లో 'కుత్తుక'గా చూస్తూ ఉంటాము. చివరన ఉన్న 'సరం' అన్న మాట సంస్కృత 'స్వరం'కి దగ్గరగా ఉండటాన్ని చూడవచ్చు.

గూడ/బుజం(భుజం)       shoulder
సంక(చంక)                   armpit
రొమ్ము/ఎదుర్రొమ్ము (ఎదురు రొమ్ము)  chest/breast

 ఛాతీ అని పుస్తకాల్లో వ్రాస్తారే అది.

జబ్బలు                        

మగవారికి  ఎదుర్రొమ్మున ఉండే రెండు పలకల్లాంటి ముక్కలు

పొట్ట/కడుపు/బొర్ర          stomach
పొత్తికడుపు

కడుపుకి కొంత కిందుగా ఉండే ముక్క

బొడ్డు
ఈపు(వీపు)            
నడీపు(నడి  వీపు)

వీపుకి నడిమిన(మధ్యన) గల చోటు

నడుం(నడుము)          waist
మొల

మొలమీద బట్టలు లేకుండా ఉంటే దాన్ని దిసమొల అంటారు. నగ్నంగా ఉండటాన్ని దిసమొలతో ఉండడమనీ, బరిబాత అనీ అంటారు. 

చెయ్యి                     hand
మోచెయ్యి                

చెయ్యిని ముడవగలిగేలా ఉండే చోటు 

మణికట్టు                  wrist 

అరిచెయ్యి                palm 

ఇందులో క్రింద కొన్ని మాటలు అందరిలో వాడడానికి  సరియైనవి కానివి ఉన్నాయి. కానీ , మానవ శరీరం అవి లేకుండా పూర్తికాదు. నిండుగా ఉండడానికి మాత్రమే వాటిని ఇక్కడ వ్రాస్తున్నాను. ఇందుకు తప్పుగా అనుకోవద్దని మనవి. వాటినన్నిటినీ వాలు వ్రాతలో వ్రాస్తాను. మీరు వద్దనుకుంటే వాటిని  చదవడం ఆపేయ్యవచ్చు. 

సండ్లు/రొమ్ములు            boobs

సనుమొనలు(చనుమొనలు) nipples

పిర్ర                         buttock

పుస్తకాల్లో దీన్నే పిరుదు అని వ్రాస్తారు. జఘనము అని సంస్కృతములో అంటారు.

ముడ్డి 

వెనుక భాగము.

సుల్లికాయ/సుల్లి/మడ్డ  penis

 పురుష జననాంగం. 

పిచ్చకాయ/పిచ్చ/వట్టకాయ/వట్ట  testicles

వృషణములు  

కుత్త /గుద్ద/పూకు       vagina

స్త్రీ జననాంగం 

ఆతులు                   pubic hair 

తొడ                      thigh 

కాలు                     leg
మోకాలు        

కాలులో నడిమిన ముడవగలిగేలా వీలున్న ముక్క 

పిక్కె/పిక్క

 మోకాలికీ మడిమెకూ నడుమన  ఉండి కాలికి వెనుక పక్క ఉండే కండ 

మడిమె /మడెం
గిలక                      

కాలునూ పాదమునూ కలిపే గుండ్రని కీలు

అరికాలు 

నిలబడినప్పుడు నేలకు ఆనే కాలు ముక్క 

మేగాలు

కాలి వేళ్ళకూ గిలకకూ నడుమన ఉండే కాలి యొక్క ముక్క 

 ఒంటిని కప్పేదాన్ని తోలు అంటారు. వెరసి మన శరీరాన్ని ఒళ్ళు అంటారు. మనకు పద్యాల్లో తగిలే 'ఒడలు' ఇదే. 

పైన చెప్పినవన్నీ మనకు కళ్ళకు కనిపించే మేనిముక్కలు. మన కంటికి కనపడని లోని ముక్కలను ఏమంటారో మళ్ళీ ఒకసారి ప్రత్యేకంగా టపా వ్రాసి తెలుపుతాను.